Duke of Edinburgh Uluslararası Ödülü Nedir, Öğrenciye Ne Kazandırır?

Duke of Edinburgh Uluslararası Ödülü nedir, kimler katılabilir, Bronze, Silver ve Gold seviyeleri nasıl işler? Dört etkinlik alanı, Macera Yolculuğu ve ödülün gence kazandırdıkları.

Bir genç düşünün: her hafta bir huzurevinde yaşlılarla satranç oynuyor, yüzme antrenmanlarına düzenli gidiyor, gitar çalmayı öğreniyor ve yaz sonunda arkadaşlarıyla birlikte haritasını kendi çizdiği bir doğa yürüyüşüne çıkıyor. Bunların hiçbiri bir sınav notuyla ölçülmüyor. Ama hepsi, onun kim olduğunu anlatıyor. The Duke of Edinburgh’s International Award, kısa adıyla DofE, tam olarak bunu yapan bir programdır: gencin sınıf dışındaki emeğini düzenli bir yapıya kavuşturur, hedefe bağlar ve dünyanın tanıdığı bir ödülle görünür kılar.

Duke of Edinburgh Ödülü nedir?

The Duke of Edinburgh’s International Award, 1956’da Edinburgh Dükü Prens Philip ve eğitimci Kurt Hahn tarafından kurulan bir gençlik gelişim programıdır. Bugün 130’dan fazla ülke ve bölgede uygulanır. 14 ile 24 yaş arasındaki gençlere açıktır.

Ödülün mantığı basittir: Genç, dört farklı alanda kendine bir hedef koyar, belirli bir süre boyunca düzenli olarak çalışır ve bu süreci bir rehber eşliğinde kayıt altına alır. Süre tamamlandığında ve hedefler gerçekleştiğinde ödülünü alır. Bir yarışma değildir; kimse başkasıyla kıyaslanmaz. Her genç kendi başlangıç noktasından ne kadar ilerlediğine göre değerlendirilir. Okulumuzda programın nasıl yürütüldüğünü Duke of Edinburgh ödülü sayfamızda anlattık.

Programın dört temel ilkesi

• Gönüllülük: Katılım zorunlu değildir. Genç bu yolculuğa kendi isteğiyle çıkar; hangi etkinlikleri yapacağını da kendisi seçer.
• Rekabet yok: Ödül bir sıralama değildir. Ölçüt, gencin kendi gelişimidir.
• Herkes için erişilebilir: Akademik başarı ya da belirli bir yetenek şartı yoktur.
• Kişisel gelişim odaklı: Amaç, gencin potansiyelini keşfetmesi ve karakterini güçlendirmesidir.

Üç seviye: Bronze, Silver ve Gold

Ödül üç seviyeden oluşur. Her seviye bir öncekinden daha uzun bir süre ve daha derin bir bağlılık ister. Genç doğrudan Silver ya da Gold seviyesinden de başlayabilir; bu durumda belirlenen süreler biraz uzar.

Ödülün 25. yaş gününden önce tamamlanması gerekir. Bu yüzden lise yılları, özellikle Bronze ve Silver için en uygun dönemdir. Gold seviyesini lisede tamamlayan da, üniversitenin ilk yıllarına taşıyan da olur.

Dört etkinlik alanı

Her seviyede aynı dört alan tamamlanır. Etkinlikleri genç kendisi seçer; okulun sunduğu imkânlar da, okul dışındaki kulüp ve kurumlar da kullanılabilir. Her alanda haftada ortalama bir saatlik düzenli bir emek beklenir. Önemli olan tek seferlik büyük bir çaba değil, aylara yayılan istikrardır.

1. Gönüllü Toplum Hizmeti (Voluntary Service)

Genç, karşılık beklemeden topluma fayda sağlayan bir işte düzenli olarak yer alır. Bir hayvan barınağında gönüllü çalışmak, küçük öğrencilere okuma desteği vermek, bir çevre projesinde görev almak ya da yaşlılarla vakit geçirmek bu alana örnektir. Bu bölüm empatiyi ve sosyal sorumluluk bilincini güçlendirir.

2. Fiziksel Etkinlik (Physical Recreation)

Herhangi bir spor ya da fiziksel aktivite olabilir: yüzme, basketbol, dans, koşu, okçuluk, tırmanış… Amaç sporcu olmak değil, düzenli hareket alışkanlığı kazanmak ve kendi performansını geliştirmektir. Okulun spor takımlarında oynayan bir öğrenci, bu çalışmasını bu alan için kullanabilir.

3. Beceri Geliştirme (Skills)

Yeni bir beceri öğrenmek ya da var olan bir ilgiyi derinleştirmek: bir müzik aleti, fotoğrafçılık, kodlama, yemek yapma, satranç, yabancı dil, tiyatro… Bu bölüm, gencin bir şeye uzun süre bağlı kalmayı ve kendi gelişimini izlemeyi öğrenmesini sağlar.

4. Macera Yolculuğu (Adventurous Journey)

Programın en çok hatırlanan bölümüdür. Genç, küçük bir ekiple birlikte bir keşif yolculuğu planlar ve gerçekleştirir: güzergâhı belirler, ekipmanı hazırlar, yemeği planlar, yolculuk sırasında kararları birlikte alır. Bronze seviyesinde iki gün ve bir gece, Silver’da üç gün ve iki gece, Gold’da dört gün ve üç gecelik bir yolculuk yapılır. Asıl yolculuktan önce eğitim ve deneme yolculukları yapılır; güvenlik her aşamada önceliklidir.

Gold Residential projesi

Gold seviyesinde dört alana bir beşinci bölüm eklenir: Genç, evden uzakta, çoğunlukla tanımadığı insanlarla birlikte en az dört gece süren ortak bir amaca yönelik bir projede yer alır. Bir çevre koruma kampı, bir dil ya da sanat atölyesi ya da bir toplum hizmeti projesi bu bölüm için kullanılabilir. Bu deneyim, gencin alışık olmadığı bir ortamda uyum sağlamasını ve yeni insanlarla birlikte çalışmasını ister.

Süreç nasıl işler?

1. Kayıt ve rehber eşleşmesi: Genç programa kaydolur ve süreç boyunca ona eşlik edecek bir Award liderle tanışır.
2. Hedef belirleme: Her alan için ne yapacağını ve neyi başarmak istediğini belirler. Hedef gerçekçi ama zorlayıcı olmalıdır.
3. Düzenli çalışma ve kayıt: Etkinlikler haftalar boyunca sürdürülür; ilerleme çevrim içi kayıt sistemine işlenir.
4. Değerlendirme: Her alanda gencin çalışmasını izleyen bir değerlendirici, süreç sonunda kısa bir rapor yazar.
5. Macera Yolculuğu: Eğitim ve deneme yolculuğunun ardından asıl yolculuk tamamlanır.
6. Ödül: Tüm bölümler tamamlandığında genç seviyesinin ödülünü alır ve bir sonraki seviyeye geçebilir.

Ödül öğrenciye ne kazandırır?

DofE’nin en güçlü yanı, sınıfta kolayca öğretilemeyen becerileri gerçek deneyimle kazandırmasıdır.

• Öz güven: Kendi koyduğu bir hedefi aylarca sürdürüp tamamlamak, gence “Ben yapabilirim” duygusunu yaşatır.
• Dayanıklılık: Yağmurda yürümek, motivasyonun düştüğü haftalarda devam etmek, planın bozulduğu anda yeni bir yol bulmak… Bunlar hayatın her alanında işe yarayan deneyimlerdir.
• Zaman yönetimi: Dersler, sınavlar ve dört farklı alanı bir arada yürütmek, gencin haftasını planlamayı öğrenmesini sağlar.
• Takım çalışması ve liderlik: Macera Yolculuğu’nda kararlar ekip olarak alınır; herkes bir noktada liderlik yapar, bir noktada başkasını izler.
• Empati ve sorumluluk: Gönüllü hizmet, gencin kendi dünyasının dışındaki ihtiyaçları görmesini sağlar.
• Kendini tanıma: Neyi sevdiğini, neyi sürdürebildiğini ve nerede zorlandığını keşfetmek, ileride bölüm ve meslek seçiminde de yol gösterir.

Üniversite başvurularında işe yarar mı?

Evet. The Duke of Edinburgh’s International Award, dünyanın önde gelen üniversiteleri ve işverenleri tarafından tanınan bir programdır. Özellikle yurt dışı başvurularında üniversiteler, öğrencinin notlarının yanında sınıf dışında ne yaptığını, bir işe ne kadar bağlı kaldığını ve hangi becerileri geliştirdiğini görmek ister. DofE bu sorulara somut bir cevap verir: Aylar süren düzenli bir emek, değerlendirici raporlarıyla belgelenmiş bir süreç ve uluslararası tanınan bir ödül.

Ödül, başvuru mektubunda da güçlü bir anlatı kaynağıdır. “Liderlik becerim var” demek yerine, Macera Yolculuğu’nda kaybolan bir ekibi nasıl doğru rotaya döndürdüğünü anlatmak çok daha ikna edicidir. Motivasyon mektubu yazarken bu deneyimlerin nasıl kullanılacağına dair önerileri Etkili Bir Motivasyon Mektubu Nasıl Yazılır? yazımızda bulabilirsiniz.

Dersleri olumsuz etkiler mi?

Ailelerin en sık sorduğu soru budur. Kısa cevap: Hayır, doğru planlandığında tam tersi olur. Ödül kişiye özeldir ve genç kendi temposunda ilerler; sınav dönemlerinde yükü hafifletmek, tatillerde artırmak mümkündür. Dahası, gencin zaten yaptığı şeyler, yani okul takımındaki antrenmanları, müzik dersi ya da bir kulüp çalışması, ödülün alanlarına sayılabilir. Böylece DofE yeni bir yük olmaktan çok, gencin sınıf dışındaki hayatına bir düzen ve amaç kazandırır.

Düzenli bir fiziksel etkinliğin ve anlamlı bir gönüllü işin, gencin ruh hâline ve odaklanma gücüne iyi geldiği de bilinir. Zaman yönetimi becerisi ise akademik başarıyı doğrudan destekler. Bu konuda çocuklarda zaman yönetimi yazımız da yol gösterebilir.

Veliler nasıl destek olabilir?

• Seçimi gence bırakın. Hangi beceriyi geliştireceğine, nerede gönüllü olacağına o karar verirse sahiplenir. Sizin rolünüz seçenekleri birlikte düşünmektir.
• Süreklilik için zemin hazırlayın. Haftalık programda bu etkinliklere sabit bir yer açmak, motivasyonun düştüğü haftalarda devam etmeyi kolaylaştırır.
• Zorlanmasına izin verin. Macera Yolculuğu’ndan yorgun, çamurlu ve biraz söylenerek dönmesi normaldir. Bu deneyimin değeri tam da buradadır.
• Süreci konuşun, sonucu değil. “Ödülü aldın mı?” yerine “Bu hafta gönüllü çalıştığın yerde neler oldu?” diye sorun.
• Küçük ilerlemeleri fark edin. İlk ayın sonunda gitardan çıkan üç akor, aylar sonra çalınan bir şarkının başlangıcıdır.

Gökkuşağı Koleji’nde DofE

The Duke of Edinburgh’s International Award, Gökkuşağı Koleji’nin sekiz kampüsünün tamamında uygulanır: Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul’da Ataşehir, Bahçelievler, Bahçeşehir ve Beylikdüzü ile İzmir. Öğrencilerimiz ödülü kendi ilgi alanlarına göre şekillendirir; gönüllü olacağı alanı, geliştireceği beceriyi ve çıkacağı macera yolculuğunu kendisi seçer. Okulun spor, sanat ve kulüp imkânları ödülün alanlarına doğal bir zemin oluşturur. Seviyeler, kayıt ve işleyiş hakkında ayrıntılı bilgi için The Duke of Edinburgh’s International Award sayfamızı inceleyebilirsiniz.