Çocuk ve Yaratıcılık: Nasıl Desteklenir?
Yaratıcılık her çocukta vardır; desteklenmezse zamanla körelebilir. Çocuğun yaratıcılığını besleyen ve ona zarar veren davranışları bir araya getirdik.
Yaratıcılık, her bireyde var olan ve yaşamın her alanına uzanan bir yetidir. En genel anlamıyla; bilinenlerden yeni bir şey çıkarmak, özgün bir senteze varmak, sorunlara yeni çözümler bulmak ve olaylar arasında yeni ilişkiler kurmaktır. Bu potansiyel çok küçük yaşta belirir, ancak gereken önem verilmez ve desteklenmezse zamanla körelebilir. Bu yazıda çocuğun yaratıcılığını nasıl koruyup besleyebileceğimizi ele alıyoruz.
Yaratıcılık Nedir?
Uzmanlar, yaratıcılığın zekâ ile birebir ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtir; yaratıcılığın diğer zihinsel etkinliklerle doğrudan bir bağı yoktur. Sık yapılan bir yanılgı da yaratıcılığı yalnızca sanatsal etkinliklerle sınırlamaktır. Oysa yaratıcılık bilimde ve diğer sosyal alanlarda da kendini gösterir. Yani bir çocuk resimde olduğu kadar matematikte, fende ya da günlük problem çözmede de yaratıcı olabilir.
Yaratıcılığa Zarar Veren Davranışlar
Yaratıcılığı Körelten Tutumlar
Sürekli gözetim
Her aktiviteyi izlemek çocuğun güvenini azaltır.
Sürekli değerlendirme
Değerlendirileceğini bilen çocuk kendini sınırlar.
Aşırı ödül
Her şeye ödül, doğal yaratıcılık hissini söndürür.
Yarıştırma
Başaramama korkusu yaratıcılığı bloke eder.
Aşırı kontrol
Bağımsız hissetmeyen çocuk isteksizleşir.
Sınırlı seçim
Dar imkânlar, dar bir yaratıcılık demektir.
Bütün ömrüm boyunca bir çocuğun yaratıcılığına kavuşmak için çabaladım.
Ebeveyn Olarak Neler Yapabilirsiniz?
Çocuk ne kadar küçük olursa olsun onunla oynayın, ona dokunun, onu sesli ve sessiz uyaranlarla tanıştırın. Hazır oyuncakların yanı sıra evdeki malzemeleri de bir yaratım kaynağına dönüştürün: plastik kutular, renkli dergi sayfaları, kapaklar, artık kumaşlar ve eski giysiler harika oyun malzemeleridir.
- Keşfe alan açın: Çocuğun malzemeleri tüm duyularıyla algılamasına izin verin.
- Gözlem yeteneğini geliştirin: Geziler düzenleyin; neye bakacağı, neyi duyacağı konusunda yol gösterin.
- Bağımsızlık tanıyın: Ortam çok düzenli olmasın; düzeni koruması için baskı yapmayın.
- Müdahale etmeyin: Çocuğun hayal gücüyle yarattıklarına karışmayın, düşüncelerine yön dayatmayın.
- Süreci öne alın: Sonuçtan çok işleme değer verdiğinizi hissettirin; farklı çözümler için ona zaman tanıyın.
Özetle
- Yaratıcılık her çocukta vardır ve yalnızca sanatla sınırlı değildir.
- Aşırı gözetim, değerlendirme ve yarıştırma yaratıcılığı köreltir.
- Keşfe alan açmak, bağımsızlık tanımak ve süreci öne almak onu besler.
Çocuğunuzun gelişimini destekleyen yaklaşımlar için rehberlik birimimizi inceleyebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yaratıcılık zekâ ile aynı şey mi?
Hayır. Uzmanlar, yaratıcılığın zekâyla doğrudan ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtir; her çocuk kendi alanında yaratıcı olabilir.
Çocuğu ödüllendirmek yaratıcılığa zarar verir mi?
Her etkinliği ödüle bağlamak, çocuğu ödüle bağımlı kılarak doğal yaratıcılık hissini zayıflatabilir. Süreci ve çabayı takdir etmek daha sağlıklıdır.
Evde yaratıcılığı nasıl desteklerim?
Artık malzemelerle serbest oyuna alan açın, geziler düzenleyin, çocuğun hayal gücüne müdahale etmeyin ve sonuçtan çok sürece değer verin.
Yaratıcılığın en doğal antrenman alanı oyundur; oyunun çocuklara faydaları yazımızda hangi oyun türünün neyi beslediğini ayrıntılandırdık. Bu yaklaşımın sınıftaki karşılığını özel anaokulu sayfamızda görebilirsiniz.
Gökkuşağı Koleji · Her çocukta bir yaratıcı vardır.