Biyoloji Eğitiminde Yaşayarak Öğrenme

Biyoloji eğitiminde yaşayarak öğrenme; konuları ezberlemek yerine gezide gözlemleyerek, laboratuvarda inceleyerek, deney ve projelerle üreterek öğrenmek demektir. Dokunulan, kurulan ve gözlemlenen bilgi kalıcı olur. Bitki gezisinden sanal gerçeklikle kalbin içine yolculuğa, öğrencilerin kurduğu küçük ekosistemlerden anlamlı bir sosyal sorumluluk projesine uzanan bu derleme, biyolojinin bir dönem boyunca nasıl yaşanarak öğrenildiğini anlatıyor.

Yaşayarak Öğrenme Nedir?

Yaşayarak öğrenme, öğrencinin bilgiyi yalnızca dinleyerek değil; gözlemleyerek, dokunarak, deneyerek ve üreterek edinmesidir. Biyoloji bu yaklaşım için en verimli derslerden biridir, çünkü konusu ders kitabı değil doğanın kendisidir. Bir yaprağın damarlanmasını gezide görmek ya da fermantasyonu kabaran hamurda izlemek, aynı bilgiyi sayfalarca ezberden çok daha kalıcı kılar.

12. Sınıf: Çevremizdeki Bitkileri Tanıyalım ve Mayalanma Deneyi

12. sınıf öğrencileri bitkisel dokular konusunu laboratuvar incelemesi, doğa gezisi ve bir mayalanma deneyiyle pekiştirdi. Konu işlendikten sonra laboratuvardaki hazır preparatlar incelendi; sınıfa getirilen çiçekler ve kozalaklar gözlemlendi. "Çevremizdeki Bitkileri Tanıyalım" gezisinde ise öğrenciler şunları doğal ortamında gördü:

Oksijensiz solunum, yani fermantasyon konusunda da sınıf sade bir hamurla yetinmedi: öğrenciler pizza hamuru hazırladı; etil alkol fermantasyonunda oluşan karbondioksit gazını hamurun kabarışında bizzat gözlemledi.

11. Sınıf: Memeli Kalbinin İncelenmesi ve Sanal Yolculuk

11. sınıflar dolaşım sistemini iki yönden tanıdı: sanal gerçeklikle içeriden, laboratuvarda elleriyle. Virtüalite programı ve VR gözlükleriyle sindirim ve dolaşım sisteminin içine yapılan yolculukta kanın damar içindeki akışı izlendi, kalp atım ritmi ölçüldü, ince bağırsaktaki villuslar arasında gezinildi. Ardından memeli kalbi laboratuvarda kesilerek üç boyutlu olarak incelendi: kalbin odacıkları, kulakçık ve karıncıkların yerleri, his demetleri ve Purkinje lifleri, koroner damarlar, kalp kapakçıkları ve kas yapısı. Şemada kalan her yapı elle tutulur hâle gelince öğrenme kalıcılaştı.

Bir konuyu dokunarak, kurarak ve gözlemleyerek öğrenen öğrenci, onu bir daha unutmaz.

10. Sınıf: Teraryum ve Vejetatif Üreme Etkinlikleri

10. sınıflar hem küçük bir ekosistem kurdu hem de bitkilerin bir parçadan çoğalabildiğini elleriyle denedi. Teraryum etkinliğinde her öğrenci kendi minik ekosistemini kurarak onu oluşturan canlı ve cansız faktörleri yaparak öğrendi; el becerileri gelişti, ortaya evlerde hatıra olarak saklanacak ve hediyeleşme mutluluğu yaşatacak somut bir ürün çıktı.

Vejetatif üreme etkinliğinde menekşe, kılıç bitkisi ve patatesle, bitkiye ait tek parçadan yeni bir bitkinin nasıl oluşacağı denendi. Patates israfını önleme fikrinden yola çıkan sınıf, soyulan kabukları ağzı bağlı bir poşette köklendirdi; 10-A'dan Ezgi Erdem'in getirdiği bütün patatesle birlikte kabuklar, kesilen plastik şişelere doldurulan toprağa ekildi. 10-C şişesini cam önüne yerleştirdi, sulama görevini öğrenciler üstlendi. İlk yapraklar çıktıkça heyecan da büyüdü.

Minik Eller İş Başında: Dersten Doğan Sosyal Sorumluluk

Minik Eller İş Başında, derste işlenen diyaliz konusunun anlamlı bir sosyal sorumluluk projesine dönüşmesinin hikâyesidir. Böbrek fonksiyonlarını yitiren çocukların diyaliz makinesine bağlı üç dört saat geçirdiğini öğrenen öğrenciler, 23 Nisan haftasında bu çocuklara bir sürpriz hazırlamaya karar verdi: satın alınmış değil, el emeği hediyeler.

Yaklaşık bir ay süren çalışmada öğrenciler dikiş dikmeyi ve keçeden oyuncak yapmayı öğrendi; Beyzanur Ekici, Begüm Şimşek ve Hüma Beyza gibi öğrenciler teneffüslerini bile iğne iplikle geçirdi. Proje kartopu etkisiyle büyüdü: 11-A ve 9-A'nın ardından 10-A, 10-B ve 10-C'den katılımlar geldi; etkinliği duyan bir velimiz çocuklara hediye ayıraçlar gönderdi. Dernek yararına düzenlenen kermeste Zeynep Serra Keke, Esmanur Yücel, Sena Tatar ve Sıdıka Karipçin'in de aralarında olduğu öğrenciler hediyeleri hazırlayıp paketledi. 3 Mayıs 2019'da Çapa Tıp Fakültesi Çocuk Diyaliz Ünitesi'ne düzenlenen gezide hediyeler sahiplerini buldu; çocukların mutluluğu görülmeye değerdi.

Özetle

  • Bitki gezisi, mayalanma deneyi ve teraryumla biyoloji doğal ortamında deneyimlendi.
  • Sanal yolculuk ve memeli kalbi incelemesi, şemadaki bilgiyi elle tutulur ve kalıcı hâle getirdi.
  • Minik Eller İş Başında, bir ders konusunu empatiye ve somut bir iyiliğe dönüştürdü.

Uygulamalı ve uluslararası eğitim yaklaşımımızı IB Diploma Programı sayfamızda yakından inceleyebilir, sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Biyoloji eğitiminde yaşayarak öğrenme nedir?

Öğrencinin biyoloji konularını dinleyip ezberlemek yerine gezide gözlemleyerek, laboratuvarda inceleyerek, deney ve projelerle üreterek öğrenmesidir. Bilgi birden çok duyuyla edinildiği için kalıcı olur.

Mayalanma (fermantasyon) deneyi sınıfta nasıl yapılır?

Maya eklenen bir hamur — örneğin pizza hamuru — bekletilir; etil alkol fermantasyonu sırasında açığa çıkan karbondioksit gazı hamuru kabartır. Öğrenciler oksijensiz solunumun ürününü böylece gözleriyle görür.

Teraryum etkinliği öğrenciye ne kazandırır?

Öğrenci küçük bir ekosistem kurarken onu oluşturan canlı ve cansız faktörleri yaparak öğrenir; el becerisi gelişir ve ortaya uzun süre saklanabilecek somut bir ürün çıkar.

Sanal gerçeklik biyoloji dersinde nasıl kullanılır?

VR gözlükleriyle öğrenciler dolaşım ve sindirim sisteminin içine sanal bir yolculuk yapar: kanın damardaki akışını izler, kalp atım ritmini ölçer, ince bağırsaktaki villusları görür. Soyut anatomik yapılar böylece somutlaşır.

Minik Eller İş Başında projesi nedir?

Öğrencilerin, diyaliz tedavisi gören çocuklar için dikiş dikmeyi öğrenerek keçeden el yapımı oyuncaklar hazırladığı sosyal sorumluluk projesidir. Yaklaşık bir ay sürdü ve 3 Mayıs 2019'da Çapa Tıp Fakültesi Çocuk Diyaliz Ünitesi ziyaretiyle tamamlandı.

Gökkuşağı Koleji · Bilgiyi elle tutmak, yaşayarak öğrenmek.