Aile Ortamında Stres ve Çocuktaki Etkisi
Aileyi etkileyen her stres, çocuğa da yansır. Aile ortamındaki stres etkenlerini, çocuktaki belirtilerini ve alınabilecek önlemleri rehberlik bakışıyla ele alıyoruz.
Aile, çocuğun gelişiminde en önemli ve vazgeçilmez basamaktır. Bu nedenle aileyi etkileyen her olayın çocukta küçük ya da büyük yansımalarını görmek mümkündür. Bu yazıda, aile ortamındaki stres etkenlerini, bunların çocuktaki belirtilerini ve alınabilecek önlemleri ele alıyoruz.
Aileyi Etkileyen Stres Etkenleri
Bir aile üyesini ya da tüm aileyi etkileyen başlıca stres etkenleri şunlardır: Bir yakın kaybı, taşınma ya da göç, ayrılık ya da boşanma, ekonomik zorluklar, bedensel ya da psikolojik rahatsızlıklar, yeni bir kardeşin doğumu, çocuktan yüksek beklentiler, ebeveynlerin yoğun iş temposu ve aşırı koruyuculuk ya da yetersiz ilgi. Bu etkenler karşısında anne babada depresyon, isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri ya da çabuk sinirlenme görülebilir. Ebeveynde yaşanan bu değişiklikler kaçınılmaz olarak çocuğa da yansır.
Çocuktaki Belirtiler
Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Okul ve arkadaş
Başarıda düşüş, arkadaş ilişkilerinde sorunlar.
Duygu durumu
Çabuk sinirlenme, alınganlık, öfke patlamaları.
Uyku ve iştah
Aşırı uyuma ya da uyuyamama, iştah değişiklikleri.
Kaçınma
Okula gitmek istememe, sosyal ilgide azalma.
Çocuk, ailedeki gerginliği çoğu zaman kelimelerle değil, davranışlarındaki değişimle anlatır.
Genel Olarak Yapılabilecekler
- Mümkün olduğunca çocuğu stres etkenlerinden uzak tutmak.
- Gerektiğinde anne ve babanın uzman yardımı alması.
- Çocukta sevgi ve güven duygularını desteklemek.
- Okul ve öğretmenle iş birliği yapmak, davranışları gözlemlemek.
- Çocuğa zaman ayırıp duygularını rahatça ifade edeceği bir güven ortamı sağlamak.
- Çocuğu sosyal ve sportif etkinliklere yönlendirmek, hoşgörüyü artırmak.
Özetle
- Aileyi etkileyen her stres, çocuğa da yansır.
- Belirtiler çoğu zaman davranış değişiklikleriyle ortaya çıkar.
- Sevgi, güven ortamı ve okul iş birliği en etkili önlemlerdir.
Çocukta stresi yönetmenin yollarını Çocuklarda Stres Yönetimi yazımızda bulabilir, destek için rehberlik birimimize göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ailedeki stresi çocuktan tamamen gizleyebilir miyim?
Çocuklar gerginliği sezer. Amaç gizlemek değil, çocuğu güven içinde tutmak ve yaşına uygun, sakin açıklamalarla hazırlamaktır.
Çocuğumda stres belirtileri görürsem ne yapmalıyım?
Önce sevgi ve güven ortamını güçlendirin, okul rehberlik birimiyle iş birliği yapın; belirtiler sürerse bir uzmandan destek alın.
Toplumsal bir sarsıntının çocuktaki izini depremin psikolojik etkileri yazımızda ayrıca ele aldık.
Gökkuşağı Koleji · Güven ortamı, en güçlü koruma.